Sterrenkids: Cosmos Sterrenwacht: Kringen om Zon en Maan

Kringen om Zon en Maan

Je hebt vast wel eens een kring om de Zon of Maan gezien. Hoe ontstaan deze optische verschijnselen in de lucht? Licht bestaat uit allerlei kleuren, dit zijn de kleuren die je ziet in een regenboog. Licht breekt dan in waterdruppels, die zich als prisma’s gedragen. Zo ontstaan er allerlei bijzondere effecten. Een aantal gaan we hier behandelen.

De regenboog.
De bekendste is de regenboog. Vooral in Nederland, met zijn vele regenbuien, een verschijnsel dat we vaak kunnen zien. Met een tuinslang kun je zelf een regenboog maken. Ga met je rug naar de Zon staan, en sproei het water van je af. Er ontstaat vanzelf een regenboog. De zonnestralen komen in de waterdruppels terecht, en die worden net als in een prisma, afgebogen en in kleuren gesplitst. Soms is er een tweede regenboog te zien, met omgekeerde kleuren. Deze ontstaat als het licht twee keer wordt gebroken.

Halo's.
Halo’s zijn kringen om de Zon of de Maan. Halo’s om de Maan zijn vooral te zien als de Maan hoog aan de hemel staat. Meestal ziet de halo er grijswit uit. Ze worden vaak gezien als de voorbode van regen, maar dit is niet altijd waar. De kring om de Maan wijst wel op de aanwezigheid van dunne cirro-stratuswolken. Dit zijn dunne wolken hoog in de atmosfeer. De wolken zijn opgebouwd uit ijskristallen, omdat het daar zo hoog in de atmosfeer erg koud is. De kring om de Maan kan vrij groot zijn, zodat je de halo goed kunt waarnemen. De dunne bewolking is ook de oorzaak van halo’s rond de Zon. Deze kringen zijn moeilijker te zien. Denk je dat u een halo om de Zon ziet, probeer dan de Zon af te dekken met je hand, de halo is dan beter zichtbaar. Veel zeldzamer zijn bijzonnen. Dit zijn heldere lichtplekken aan weerszijden van de Zon. Ook hier breekt het licht van de Zon, maar nu in verticaal staande ijskristallen. Deze halo’s om de Zon kunnen in verschillende vormen verschijnen.

Een halo om de Zon.

Lichtende nachtwolken.
De Zon speelt ook een belangrijke rol bij lichtende nachtwolken. De naam zegt het al, ze zijn alleen ’s nachts te zien. De wolken bevinden zich in de mesosfeer, op ongeveer 70 km hoogte, en ze zijn zilver of blauwwit van kleur. Ze worden waargenomen als de Zon laag onder de horizon staat, zodat de wolken het zonlicht nog kunnen weerkaatsen. De wolken hangen laag boven de horizon in het noorden.Waar ze uit bestaan is nog steeds niet helemaal duidelijk, men denkt dat het stof is, dat in de dampkring komt door micro-meteorieten die in de atmosfeer verbranden. Lichtende nachtwolken zijn te zien in de zomermaanden.