Radiosterrenkunde

Radiosterrenkunde is een bijzondere vorm van sterrenkunde. Met een normale telescoop kijk je naar de sterren, maar met een radiotelescoop luister je letterlijk naar de sterren. Omdat de signalen uit het heelal erg zwak zijn heb je daar grote “oren” voor nodig in de vorm van enorme schotels die het signaal opvangen en versterken. Wat je dan doet is dus luisteren naar radiostraling. Straling die je met je eigen radio niet kunt ontvangen omdat de antenne te zwak is en omdat je radio niet in het speciale radiosterrenkunde gebied luistert. Kijk maar eens op je eigen radio, daar staan allerlei vreemde getalletjes op: 87 Mhz tot 105 Mhz bijvoorbeeld. Die getallen zeggen iets over de frequentie waarop wordt uitgezonden.

Radiosignalen bestaan uit golven die je niet kunt zien. Deze zijn soms erg lang, soms erg kort. Van wel 1000 kilometer tot 1 millimeter. Alle radiostations zenden zo’n golf signaal uit, dat wij weer kunnen ontvangen. Maar de radiosignalen uit de ruimte zijn van een formaat dat wij met onze radio antennes op onze radio’s niet kunnen ontvangen, ze zijn te zwak en de signalen gaan er zo aan voorbij. De signalen zijn zo zwak dat een lampje op de energie die we 50 jaar lang opvangen van een radiosignaal uit de ruimte maar 1 minuut kan branden. De meeste radiotelescopen zijn gevoelig voor een golflengte van 3 tot 50 cm. De signalen die men ontvangt kan men weer omzetten in beelden. Er zijn heel veel objecten die radiosignalen uitzenden. Sterren zijn daar een goed voorbeeld van.

De melkweg zoals deze eruit ziet in de 21 centimeter-straling van waterstof.

De grootste radiotelescoop van de wereld staat gedeeltelijk ook in Nederland. Lofar, want zo heet het project, bestaat uit duizenden kleine radiotelescoopjes die in en groot aantal landen van Europa staan. Al die antennes in een gebied van 350 kilometer vormen zo een hele grote radiotelescoop. Daarmee willen sterrenkundigen op zoek gaan naar de oorsprong van het heelal.

Dit project heet LOFAR.

Zoeken naar leven in het heelal!
Met een radiotelescoop zoeken wetenschappers ook naar signalen van buitenaardse beschavingen. Net als wij mensen op Aarde kunnen andere wezens op andere planeten ook radiosignalen de ruimte insturen. Die zou je dus kunnen ontvangen met een radiotelescoop. Tot vandaag is het nog niet gelukt om signalen op te vangen die wijzen op leven op andere planeten.