Sterrenkids: Cosmos Sterrenwacht: Radiosterrenkunde

Radiosterrenkunde

Radiosterrenkunde is een bijzondere vorm van sterrenkunde. Met een normale telescoop kijk je naar de sterren, maar met een radiotelescoop luister je letterlijk naar de sterren. Omdat de signalen uit het heelal erg zwak zijn heb je daar grote “oren” voor nodig in de vorm van enorme schotels die het signaal opvangen en versterken. Wat je dan doet is dus luisteren naar radiostraling. Straling die je met je eigen radio niet kunt ontvangen omdat de antenne te zwak is en omdat je radio niet in het speciale radiosterrenkunde gebied luistert. Kijk maar eens op je eigen radio, daar staan allerlei vreemde getalletjes op: 87 Mhz tot 105 Mhz bijvoorbeeld. Die getallen zeggen iets over de frequentie waarop wordt uitgezonden.

Hoe zit dat. Radiosignalen bestaan uit golven die je niet kunt zien. Deze zijn soms erg lang, soms erg kort. Van wel 1000 kilometer tot 1 millimeter. Alle radiostations zenden zo’n golf signaal uit, dat wij weer kunnen ontvangen. Maar de radiosignalen uit de ruimte zijn van een formaat dat wij met onze radio antennes op onze radio’s niet kunnen ontvangen, ze zijn te zwak en de signalen gaan er zo aan voorbij. De signalen zijn zo zwak dat een lampje op de energie die we 50 jaar lang opvangen van een radiosignaal uit de ruimte maar 1 minuut kan branden. De meeste radiotelescopen zijn gevoelig voor een golflengte van 3 tot 50 cm.

Maar waar luisteren die enorme radiotelescopen nu naar? Er zijn heel veel radiobakens in de ruimte, onze eigen Zon bijvoorbeeld, maar ook Jupiter zend een zwak signaal uit. Maar ook sterrenstelsels en andere sterren en radiobronnen kun je beluisteren. Door het onderzoek komen we dan weer meer te weten over het heelal.

De grootste radiotelescoop van de wereld staat binnenkort ook in Nederland. Ik zeg bewust “ook in Nederland”. Want er komen tienduizenden kleine radiotelescoopjes te staan in Nederland en Duitsland. Al die antennes in een gebied van 350 kilometer vormen zo een hele grote radiotelescoop. Daarmee willen sterrenkundigen op zoek gaan naar de oorsprong van het heelal.